Stres – jak go unikać? Cz. I
Stres nie jest stanem pożądanym. Wyczerpuje energię potrzebną do życia, także w procesie treningowym. Obniża jakość wykonywania ćwiczeń
i dyspozycyjność. Chroniczny stres prowadzi do utraty zdrowia. Czy istnieją sposoby, aby uniknąć jego szkodliwego działania? Jak wytrenować siebie, swoje reakcje, zachowania, aby w sposób trwały umieć radzić sobie
z sytuacjami stresowymi?
SPIS TREŚCI:
1. Stres wytrąca z równowagi
2. Jaki mechanizm wywołuje stres?
1. Stres wytrąca z równowagi
Nasz organizm funkcjonuje w stanie względnej równowagi, bodźców, które równowagę naruszają i procesów ją przywracających. Stres jest stanem napięcia organizmu, wynikłym z działania czynnika zwanego stresorem. Stan napięcia prowadzący do reakcji stresowych można określić jako nadmierną gotowość do działania.
Zbyt duża reakcja organizmu prowadzi do nagromadzenia i zużycia energii na podtrzymanie owego stanu. Przewlekły i powtarzający się stres wyczerpuje rezerwy energetyczne i staje się zagrożeniem dla prawidłowej pracy narządów. Stan nadmiernego pogotowia fizycznego wywołany przez stresor charakteryzować się może podwyższonym tętnem, napięciem mięśni, zwiększeniem przemiany materii.
A także wzrostem potliwości, ciśnienia krwi, poziomu cukru we krwi, zwiększoną ilością ciałek czerwonych krwi i jej krzepliwości. Niektóre naczynia krwionośne zwężają się, aby ukrwić bardziej narządy odpowiedzialne za walkę z zagrożeniem. Stan taki, odbiegający od normy,
a powtarzający się prowadzi do choroby.
Pęka najsłabsze ogniwo w łańcuchu zdrowotnym osoby, ogniwo, które nie daje sobie rady z przeciążeniem. Reakcja stresowa może prowadzić nawet do nagłej śmierci. Do chorób rozwijających się z nadmiaru stresu wymienić można nadciśnienie, choroby serca, chorobę wrzodową, a także cukrzycę.
2. Jaki mechanizm wywołuje stres?
Przyczyną sprawiającą, że organizm reaguje stresem, jest stan zagrożenia. Organizm mobilizuje się do walki o życie, zdrowie, swoją tożsamość, poczucie własnej wartości. Obawiamy się, że możemy stracić lub nie zdobyć czegoś, na czym nam zależy, czego potrzebujemy. Zagrożeniem może być dobra forma przeciwnika, ubiegającego się o to samo co my trofeum.
Może być publiczność, oczekująca od nas zwycięstwa. Stresorem, czynnikiem wywołującym stres może być każda sytuacja, rzecz. Ściślej mówiąc każda, której nadaliśmy moc stresora. Przez pryzmat naszej wiedzy, doświadczenia, światopoglądu nadajemy zdarzeniom i okolicznościom nas otaczającym miano zagrożenia.
Zgodnie z tym postrzeganiem świata, reagujemy stresem. Gdybyśmy kojarzyli pistolet tylko z zabawką na wodę i nigdy nie dowiedzieli się, że może być śmiercionośnym narzędziem, prawdopodobnie reagowalibyśmy na każdą osobę, która ma ją w ręku chęcią do zabawy, a nie strachem
o życie.
Wzrastająca wiedza i doświadczenie na temat życia rodzi w nas kolejne stresory. Wojna, śmiercionośna broń, kataklizmy, działania wysokiej fali, temperatury, bezwzględni mordercy, ale także łatwość utraty pracy, nieobliczalny szef, wybuchowy temperament współmałżonka, alkoholizm bliskiej osoby, brak dostępu do pomocy lekarskiej, niskie zarobki.
Dla sportowca stresorem może być każda sytuacja, z którą będzie wiązał
w swoim umyśle przeszkodę w osiągnięciu wyniku. To może być niedoskonałość przygotowania fizycznego, brak formy, brak odpowiedniej racji pokarmowej przed zawodami, odwodnienie, uraz, kontuzja, trudności osobiste, zachowania przeciwnika, publiczności.