Dania z tofu – pyszne przepisy
Ograniczanie produktów odzwierzęcych przyczynia się do ochrony środowiska. Niestety niektórzy nie wyobrażają sobie życia bez mięsa. Ale przejście na dietę roślinną nie musi oznaczać rezygnacji z ulubionego smaku mięsa. Wiele potraw wegańskich można przygotować w taki sposób, aby przypominały je strukturą i smakiem. Jednym z takich produktów jest tofu, które nie bez przyczyny nazywane jest mięsem bez kości. Jak przyrządzić tofu, aby smakowało najzagorzalszym mięsożercom?
SPIS TREŚCI:

Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.
Tofu to produkt sojowy. Powstaje z napoju sojowego poprzez dodanie tzw. koagulantu, który oddziela płyn (serwatkę) od twarogu (cząstek tofu). Koagulantami mogą być kwasek cytrynowy, nigari, siarczan wapnia lub chlorek magnezu. Powstały skrzep jest prasowany i zagęszczany w bloki. Tofu ma miękką konsystencję, która przypomina twaróg, dlatego często nazywane jest także serkiem sojowym lub twarogiem wegańskim.
Tofu jest produktem niskokalorycznym, naturalnie bezglutenowym. Charakteryzuje się wysoką zawartością białka bardzo dobrej jakości, które jest lekkostrawne i ma zbliżony skład aminokwasowy do białka mięsa.
Wartość odżywcza tofu (100 g):
– wartość energetyczna: 145,1 kcal,
– białko: 12,8 g,
– tłuszcz: 9,9 g,
– węglowodany: 4,4 g,
– wapń: 345,1 mg,
– żelazo: 2,7 mg,
– magnez: 53,3 mg.
Tofu zawiera także fosfor, potas, cynk, selen, mangan, cholinę oraz niewielkie ilości witamin z grupy B – B1, B2, B3, B6, kwas foliowy.
Tofu nie zawiera cholesterolu ani utwardzonych tłuszczów roślinnych. Mogą spożywać go osoby, które zmagają się z chorobami układu krążenia. Przyczynia się do zmniejszenia stężenia cholesterolu całkowitego i lipoprotein LDL we krwi.
Tofu jest źródłem izoflawonów. Izoflawony (inaczej fitoestrogeny, ponieważ w organizmie łączą się z receptorami estrogenowymi) wykazują silne właściwości przeciwutleniające. Ma to duże znaczenie dla kobiet w okresie menopauzy. Izoflawony wpływają na zmniejszenie częstotliwości i natężenia negatywnych objawów (np. napady gorąca). Ponadto fitoestrogeny sojowe zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworu piersi poprzez hamowanie rozwoju komórek nowotworowych. To nie wszystko, izoflawony spowalniają ubytek gęstości kości, szczególnie u kobiet po menopauzie.
Głównym składnikiem tofu jest soja, która w większości jest poddawana modyfikacjom genetycznym. Pierwsze modyfikacje opisano w 1988 r. Początkowo starano się zmodyfikować soję, aby zmniejszyć koszty jej produkcji. Soja jest rośliną bardzo wymagającą. Potrzebuje dobrych jakościowo, żyznych gleb, dużego nasłonecznienia oraz optymalnej temperatury (20–30°C). Ziarna soi zaczęto modyfikować w celu zwiększenia plonów, odporności na infekcję czy tolerancji na środki ochrony roślin.
Stanowisko Agencji Żywności i Leków (FDA) oraz Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jest jednoznaczne: produkty otrzymane z roślin genetycznie modyfikowanych są bezpieczne. Wiele osób ma jednak obawy dotyczące spożycia soi, która pochodzi z takich właśnie upraw. Podczas kupowania produktów sojowych, np. tofu, warto czytać etykiety. Zgodnie z Rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 na etykiecie produktu spożywczego, który zawiera składnik modyfikowany genetycznie, powinna widnieć jedna z następujących informacji:
– „genetycznie zmodyfikowany”,
– „zawiera genetycznie zmodyfikowane (nazwa organizmu)”,
– „wyprodukowany z genetycznie zmodyfikowanego (nazwa składnika)”,
– „zawiera (nazwa składnika) wyprodukowany z genetycznie zmodyfikowanego (nazwa organizmu)”.
W sklepach znaleźć można tofu naturalne lub wędzone. Smaczniejsze zwłaszcza dla osób, które lubią mięso, jest tofu wędzone. Takie tofu ma wyrazisty smak i świetnie komponuje się w daniach wytrawnych. Tofu naturalne ma neutralny smak, idealnie nadaje się jako składnik słodkich potraw.
Tofu sprzedawane jest najczęściej w opakowaniach jednostkowych. Ze względu na dużą zawartość wody jest podatne na zakażenia mikrobiologiczne. Producenci zalecają, aby produkt przechowywać w opakowaniu w warunkach chłodniczych (2–8°C). Tofu ma dość długą datę przydatności do spożycia. Po otwarciu najlepiej je przepłukać, zalać wodą i przechowywać w lodówce. Aby tofu było świeże przez dłuższy czas, należy często wymieniać wodę.
Tofu można jeść na surowo, piec, grillować lub smażyć. Ze względu na neutralny smak można przyrządzać je zarówno w wersji wytrawnej, jak i słodkiej – od wegańskich pulpetów po wegański sernik (tzw. tofurnik). Tofu może zastępować twaróg, drobne mięso i jajka.
Szakszuka z pieczarkami i tofu
Składniki:
– 4 pieczarki,
– pomidor,
– ½ cebuli,
– ząbek czosnku,
– ½ kostki tofu wędzonego,
– łyżka oliwy z oliwek,
– łyżka koncentratu pomidorowego,
– łyżka kuminu,
– łyżeczka wędzonej papryki,
– ½ łyżeczki pieprzu cayenne,
– łyżka sosu sojowego,
– ½ łyżeczki kurkumy,
– łyżka natki pietruszki.
Cebulę obrać i pokroić w drobną kostkę. Czosnek obrać i przecisnąć przez praskę. Pieczarki umyć i pokroić w plastry. Pomidor umyć, sparzyć, obrać ze skórki i pokroić w kostkę. Tofu pokroić w kostkę. Na patelni rozgrzać oliwę. Zeszklić cebulę z czosnkiem. Przyprawić do smaku. Dodać pieczarki. Smażyć ok. 2 minut, co jakiś czas mieszać. Dodać pomidor, koncentrat i wymieszać. Dusić pod przykryciem ok. 10 minut. Dodać tofu, wymieszać i dusić ok. 20 minut. Szakszukę wyłożyć na talerz, posypać natką pietruszki, podawać z pieczywem.
Wegański twarożek z cebulą
Składniki:
– kostka tofu wędzonego,
– cebula,
– łyżka oliwy z oliwek,
– ½ łyżeczki wędzonej papryki,
– sól,
– pieprz,
– łyżeczka soku z cytryny.
Tofu rozgnieść widelcem lub zblendować na gładką masę. Cebulę obrać i posiekać w drobną kostkę. Na patelni rozgrzać oliwę. Na oliwie podsmażyć cebulę. Dodać tofu, wszystkie składniki wymieszać razem z przyprawami i sokiem z cytryny. Podawać z pieczywem.
Smażone tofu w marynacie
Składniki:
– opakowanie naturalnego tofu,
– 2 łyżki oliwy,
– 1½ łyżki sosu sojowego,
– 2 ząbki czosnku,
– ½ łyżeczki imbiru,
– łyżeczka pieprzu cayenne,
– łyżeczka miodu,
– garść szpinaku,
– 2 łyżeczki płatków drożdżowych.
Tofu wyjąć z zalewy, osuszyć ręcznikiem papierowym i pokroić w kostkę. W większej misce lub woreczku strunowym dokładnie wymieszać oliwę, sos sojowy, czosnek przeciśnięty przez praskę, imbir, pieprz i miód. Umieścić pokrojone tofu w przygotowanej marynacie i dokładnie wymieszać. Pozostawić w lodówce najlepiej na kilka godzin lub całą noc. Zamarynowane tofu wrzucić na rozgrzaną patelnię i smażyć na średnim ogniu na złoty kolor z obu stron. Pod koniec dodać liście szpinaku, płatki drożdżowe i dusić pod przykryciem do czasu, aż liście zmiękną (ok. 2 minut). Można podawać jako samodzielną przekąskę lub podstawę głównego dania z kaszą lub makaronem.
Mus czekoladowy
Składniki:
– kostka naturalnego tofu,
– tabliczka gorzkiej czekolady,
– ½ szklanki napoju roślinnego,
– 2 łyżki kakao,
– łyżka syropu daktylowego.
Czekoladę rozpuścić w kąpieli wodnej. Wszystkie składniki zmiksować w naczyniu blendera. Wlać do pucharków i schłodzić w lodówce.

Określ swój cel treningowy, a my pomożemy Ci go osiągnąć.
Bibliografia
Czerwińska D., Roślinne zamienniki mięsa, „Przegląd Gastronomiczny” 2020, 5–6, 22–25.
Dwyer J.T. et al., Tofu and soy drinks contain phytoestrogens, „Journal of the American Dietetic Association” 1994, 94(7), 739–743.
Kukułowicz A., Pryczkowska E., Jakość mikrobiologiczna różnych rodzajów tofu, „Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni” 2017, 99, 56–61.
Olsen N., Everything you need to know about tofu, medicalnewstoday.com/articles/278340#preparation-tips, (27.09.2017).
Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy.
Spinosa C., The Health Benefits Of Tofu, globalfoodworld.life/the-health-benefits-of-tofu/ (7.04.2020).
Stolińska-Fiedorowicz H., Domaradzka V., Zakrzewski R., Love vegan – gotowy jadłospis na 21 dni, Warszawa 2017, 235.
Tyczewska A. et al., Soja przyszłością polskiego rolnictwa?, „Nauka” 2014, 4, 121–138.
Wałkowicz E., Kuchnia roślinna dla każdego, Kraków 2017, 118.
Wilk M., Soja źródłem cennych składników odżywczych, „ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość” 2017, 2(11), 16–25.